grudzień 06, 2021

Suska Nekropolia i jej historia

Zdjęcie: Dario Film Zdjęcie: Dario Film

W tym miejscu pochowani są zarówno zwykli mieszkańcy, znane w środowisku lokalnych i nie tylko osobistości, jak i żołnierze. Mowa o suskim cmentarzu parafialnym. Gdzie pierwotnie w Suchej chowano ludzi, od kiedy w obecnym miejscu znajduje się cmentarz i czyje nagrobki znajdują się na suskiej nekropolii.

Pierwszy cmentarz

Zanim w XIX wieku zaczęto grzebać zmarłych w obecnym miejscu, cmentarz znajdował się w obrębie ówczesnego kościoła parafialnego, co było powszechną praktyką w czasach przed I rozbiorem Polski. W świątyniach natomiast chowano hrabiów, książąt, duchownych oraz fundatorów. Pierwszy suski kościół nie jest tutaj wyjątkiem – pod prezbiterium znajduje się krypta Komorowskich.

Z czasem w wielu miejscach zaczęło brakować miejsc na przykościelnych cmentarzach, co spowodowało, że zaczęły się pojawiać argumenty za likwidacją miejsc pochówku zmarłych wokół kościołów oraz za przenosinami cmentarzy poza obręb miasta lub wsi. Dochodził również argument higieny.

W 1783 roku (11 lat po I rozbiorze Polski) Cesarz Austriacki Józef II wydaje dekret o wydzieleniu terenu na cmentarz poza miastem i pozwalający na własny grób z indywidualnym znakiem. Decyzja cesarza napotkała opór wśród poddanych – dotychczas poza obrębem kościoła chowano samobójców, przestępców (którzy zostali skazani na śmierć i straceni) oraz ofiar zaraz i epidemii.

Cmentarz w nowym miejscu

Upłynęło ponad pół wieku od dekretu, kiedy w Suchej zaczęło chować zmarłych poza obrębem kościoła. Pierwsze groby na nowym cmentarzu pojawiły się w 1836 roku. Suska nekropolia wyróżniała się tym, że nie było na niej osobnych kwater dla ubogich i bogatych osób.

Z czasem cmentarz był powiększany, pojawiły się kwatery żołnierzy austriackich, poległych na frontach I Wojny Światowej oraz Legionistów Polskich Józefa Piłsudskiego. Nieco wcześniej, bo w 1910 roku zostaje wybudowana ceglana kaplica cmentarna, ufundowana przez Wiktorię Kośmidrową a zaprojektowana przez ówczesnego dyrektora  Szkoły Powszechnej w Suchej, Józefa Rączkę.

Po II Wojnie Światowej powstała kwatera poległych suszan i partyzantów podczas tego strasznego konfliktu, a także kwatera żołnierzy Armii Czerwonej, którzy zginęli w trakcie wyzwolenia Suchej w styczniu 1945 roku. Na nekropolii można spotkać również groby żołnierzy niemieckich, który także ginęli pod koniec okupacji.

Aktualnie suski cmentarz posiada około 3,6 tysięcy nagrobków, z czego około stu jest zabytkowych, na których znajdują się m.in. symboliki smutnych aniołków, kamiennych krzyży, czy też płaskorzeźb. Wiele z nich wymaga renowacji.

Jako ciekawostkę warto dodać, że najstarszy nagrobek piętrowy pochodzi z 1867 roku, a leżący z 1878 roku. Nieco starszy, od najstarszego nagrobku jest krzyż jubileuszowy, który postawił ks. Franciszek Pniewko-Ciesielski w 1865 roku.

Czytaj również: Cmentarz choleryczny w Suchej Beskidzkiej 

Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Ostatnio zmieniany czwartek, 25 listopad 2021 19:23